Bipolar Nasıl Bir Hastalıktır?
Bipolar bozukluk, zaman zaman kafamızın karışmasına neden olan, bazen yüksek enerji, bazen de derin bir depresyon haliyle kendini gösteren bir hastalık. Bu hastalık, duygu durumunun uç noktalarda yaşanmasına sebep olur; bir an her şey harika giderken, bir an da her şey berbat hale gelebilir. Hadi gelin, biraz mizahi bir şekilde, ama aynı zamanda saygı göstererek bu hastalığın ne olduğunu ve nasıl bir şey olduğunu anlatmaya çalışalım.
İzmir’de yaşayan, 25 yaşında, arkadaşlarıyla espri yapmayı seven bir adam olarak düşündüm, “Bu konu nasıl olurdu, acaba?” Çünkü her şeyin hızla değiştiği ve başıbozuk bir hayat tarzı sunduğumuz günlerde, bipolar hastalık gibi karmaşık bir konuyu biraz daha basitleştirip, mizahi bir şekilde anlatmak çok daha faydalı olabilir. Bu yüzden, hem biraz eğlenceli hem de düşündüren bir bakış açısıyla Bipolar nasıl bir hastalıktır? sorusunun cevabını arayalım.
Bipolar Bozukluk: Duyguların Roller Coaster’ı
Bipolar bozukluk, bazen koca bir yokuş aşağı, bazen de yüksek bir dağa tırmanmak gibi bir şey. Duygusal dalgalanmalar o kadar hızlı gerçekleşebilir ki, sabah “Harika bir gün, kahvemi içtim, güne merhaba dedim!” derken, akşam “Ne oluyor, neden böyle hissediyorum?” diye düşünmeye başlarsınız. Yani, bir bakmışsınız, sabahtan akşama kadar duygularınızın 180 derece değişmesi, o kadar da şaşırtıcı olmuyor.
Hadi gelin, biraz mizah yapalım: Diyelim ki sabah kahve içmeye çıktınız. Başlangıçta, “İyi ki kalktım!” diyorsunuz ama bir anda, “Acaba neden kafede bu kadar gürültü var? Kimse içimi anlamıyor!” diye düşünmeye başlıyorsunuz. Yani, bipolar bozukluk, bazen kafede bir arkadaşınızla buluştuğunuzda, “Bunu tartışmamız gerek, çünkü gerçekten hiç iyi hissetmiyorum!” diye başlayabilir. Hızlı ve sürpriz dolu bir yolculuk!
İç ses: “Aa, ama benimle dalga geçmiyorsunuz değil mi? Ne, sadece seninle mi konuşacağım? Ya da biraz dağılalım mı?”
Bipolar Bozukluk Nedir?
Bipolar bozukluk, genellikle iki ana döneme ayrılır: manik dönem ve depresif dönem. Manik dönemde, kişi kendini çok enerjik, neşeli, aşırı coşkulu hissedebilir. Bu dönemde, kişi tıpkı bir süper kahraman gibi hissedebilir: “Herkese yardım edebilirim, dünyayı değiştirebilirim!” Ama bazen, bu coşku, kontrolsüz bir hale gelebilir. Yani bir anda “Ben her şeyi başarabilirim!” düşüncesiyle “Bunu yapamam, o kadar da güçlü değilim!” arasındaki geçiş, birkaç dakika içinde olabilir.
Bipolar hastalığına sahip birini tanımak bazen biraz zordur. Çünkü bir gün o kişi, enerjik, “Haydi dışarı çıkalım!” dediğinde, ertesi gün, “Bugün çıkmak istemiyorum, kimseyi görmek istemiyorum” diyebilir. Bir anda yataktan kalkmak zorlaşabilir, bir başka günse her şey harika gözükebilir. Manik dönemin enerjisi, bir bakıma “Hayat ne kadar güzel!” derken, depresif dönem de “Bana kimse yardım etmiyor” duygusuyla baş başa kalmanıza neden olabilir.
Bipolar Bozukluk: Hızlı Geçişler, Hızlı Düşünceler
Eğer bir arkadaşınızın bipolar olduğunu düşünüyorsanız, onunla olan sohbetlerinizde çok garip anlar yaşayabilirsiniz. Mesela, sabah saat 9’da “Hayat harika!” diyebilecekken, akşam 6’da “Her şey kötü, hiç bir şey yolunda gitmiyor,” diye bir itirafta bulunabilir. Birdenbire o insanın düşünce yapısında bir değişiklik olur ve siz, “Hangi dünyada yaşıyoruz?” sorusunu sorabilirsiniz.
Bipolar bozuklukla yaşayan birinin zihninde, bazen hızla geçiş yapan düşünceler olabilir. Mesela, “Sabah kahve içtim, sonra buluşmaya gitmem lazım. Ama buluşma tam olarak nasıl olacak? Kimseyi görmek istemiyorum, ama bir yandan dışarıda olmak da hoş olur… Zaten neden bu kadar çok düşünüyorum ki?!”
İç ses: “Güzel, sen ne düşünüyorsun da böyle konuşuyorsun? Kafam karıştı!”
Biraz karmaşık değil mi? Kafanızda hep bir tur atmak, bir yerden bir yere gitmek, ama her şeyin birbirine girmesi gibi. İşte bu, bipolar bozukluğun günlük yaşantınıza etkisi olabilir.
Bipolar Bozuklukla Yaşam: Biraz Mizah, Biraz Gerçek
Bipolar bozuklukla yaşam, bazen çelişkili duygular arasında gidip gelmek gibidir. Eğlenceli yanları olabilir, ama bir o kadar da zorlayıcıdır. Kendimi bazen şu şekilde de tanımlayabilirim: “Sabahları kahvemi içerken, günün enerjisini yakalamaya çalışıyorum, ama öğleye doğru birdenbire her şey kafamda uçuşmaya başlıyor.”
Bir arkadaşımın başına gelen olayı anlatayım: Geçenlerde, bir kafede buluştuğumda, “Yapacak bir şey yok, bu gün tüm enerjimi bitirdim!” dedi. Ne yapacağımı şaşırdım, çünkü ben de tam tersi, bir anda “Hayat harika!” diye bağırmak üzereydim. Neyse ki, bir kahve içerken ruh halimizin değişkenliğini daha iyi anlamış olduk.
İç ses: “Ama neden böyle oluyor? Bir dakika önce harikaydım, şimdi neden böyle hissediyorum?”
Bipolar hastalığına sahip birinin arkadaşları, onların iniş çıkışlarını anlamak için zamanla daha sabırlı olur. Yani, “Bugün kendimi pek iyi hissetmiyorum,” demek, sadece o kişi için değil, çevresi için de bir uyarı olabilir. Çünkü bipolar bozukluk, duygusal dalgalanmalara yol açan, bazen kontrol edilmesi zor bir durumdur.
Bipolar Bozuklukla Mücadele: Bir Yolculuk
Sonuçta, bipolar hastalığı ile yaşam, bazen bir yolculuk gibidir. Yolda inişler, çıkışlar, ani frenler olabilir. Bazen çok yükseğe çıkarsınız, bazen de aniden düşersiniz. Ama önemli olan, bu yolculukta yalnız olmadığınızı hissetmek. Destek alabileceğiniz insanlar, doğru tedavi ve zaman içinde öğrenilen başa çıkma stratejileri, bu yolculuğun daha kolay hale gelmesini sağlar.
Sonuç: Bipolar Bozukluk, Zihinsel Sağlıkta Bir Gerçeklik
Bipolar nasıl bir hastalıktır sorusunun cevabı, bazen anlaşılması zor olabilir. Bu hastalık, hayatın karmaşıklığını ve duygu durumunun ne kadar değişken olabileceğini gözler önüne seriyor. Bu bozukluğa sahip olmak, kişinin günlük yaşamını zorlaştırabilir ama doğru destekle bu hastalıkla daha sağlıklı bir şekilde yaşamak mümkündür.
Evet, bazen duygusal olarak bir dönüm noktasında olabiliriz, ama unutmayın, hepimiz bazen inişli çıkışlıyız. Bipolar bozukluğu anlamak, sabır gerektirir, ama komik bir şekilde, bu da hayatın bir parçasıdır.